Voormalig St. Georgenbergklooster in Frankenberg (Eder)

De stichting van het voormalige cisterciënzerklooster gaat terug op een schenking van de edelen van Itter, die een domein ten noorden van Frankenberg bezaten. Hun poging om een klooster bij Sachsenberg te stichten mislukte. Met de hulp van de landgraven van Thüringen werd vanaf 1249 buiten de poorten van Frankenberg het nieuwe klooster gebouwd, dat het patronaat van de Frankenberger Kapel kreeg.

Het kasteel en de stad Frankenberg waren bedoeld als uitvalsbasis voor het Hessisch-Thüringse Landgraafschap, en het klooster St. Georgenberg moest bijdragen aan de versterking van de invloed ervan in deze regio. Deze nogal seculiere intentie en de relatief korte afstand tot de bloeiende stad Frankenberg leidden ertoe dat het klooster niet alleen een belangrijke rol speelde op religieus gebied, maar ook in het sociale leven van de regio.

De bewoners waren verdeeld in religieuzen en lekenzusters, die grotendeels afkomstig waren uit de landadel, de patriciërsfamilies uit de omliggende steden en, in het geval van de lekenzusters, ook uit de lagere sociale klassen. Deze nauwe verwantschapsbanden tussen het omliggende platteland, de nabijgelegen stad en de bewoners van het klooster leidden tot levendige interacties die de invloed van St. Georgenberg buiten de kloostermuren uitbreidden.
Het klooster werd in 1568 ontbonden, maar de nonnen – waarvan de laatste in 1581 stierf – hadden nog steeds het recht om te blijven.

Het twee verdiepingen tellende gebouwencomplex met drie vleugels dateert uit de 13e tot en met de 17e eeuw en is goed bewaard gebleven. Het ziet er vandaag de dag nog steeds als één geheel uit. 

Het meest indrukwekkende deel is ongetwijfeld de noordvleugel, aan de oostzijde waarvan de laatromaanse voormalige Sint-Mauritiuskapel staat. Deze wordt in tweeën gedeeld door tussenverdiepingen. De lange, smalle rondboogvensters dateren uit het midden van de 13e eeuw en geven het gebouw zijn karakteristieke stijl. De rest van de noordvleugel werd gebouwd aan het einde van de 14e eeuw en verbouwd aan het begin van de 16e eeuw. Bijzonder interessant is het gedeelte met de restanten van de voormalige kloostergang, met zijn laatgotische maaswerkvensters.

Tegenwoordig huisvest het voormalige cisterciënzerklooster St. Georgenberg het streekmuseum, gevestigd in de noordvleugel van het complex. Het werd op 29 mei 1952 voor het publiek geopend. De eerste museumdirecteur was medeoprichter Georg Merkel, die tot 1977 directeur was. In 1984, na vier jaar renovatie, werd het museum uitgebreid met de romaanse Mauritiuskapel. Gedurende deze periode was Alfred Sehmisch museumdirecteur (1982-1995). Dit project werd grotendeels uitgevoerd door het "Kreisheimatmuseum Frankenberg e. V." (districtsvereniging voor streekhistorische musea) onder leiding van vicevoorzitter Heinz Brandt, voormalig schooldirecteur, historicus en streekhistoricus. De heer Brandt is tevens auteur van het boek "Philipp Soldan von Frankenberg, een Hessische kunstenaar uit de 16e eeuw", uitgegeven door het district Waldeck-Frankenberg in 1984 en te koop in het museum.

Het middelpunt van de museumtentoonstellingen is het werk van de Frankenbergse kunstenaar Philipp Soldan (1500-1570), houtsnijder, steenhouwer en meester van de kachelplaat in de 16e eeuw. Zijn kunstig gesneden balkkoppen, die ooit de Onze-Lieve-Vrouwekerk in Frankenberg sierden, zijn in het museum te bezichtigen. De motieven, met onder andere monniken, uilen, leeuwen, ramskoppen, jonkvrouwen en maskers, zijn zeer indrukwekkend en markeren de kunsthistorische overgang van de laatgotiek naar de renaissance. De kloostergang bevat ook werk van een andere beroemde zoon van Frankenberg: de bouwmeester en steenhouwer Tyle von Frankenberg (14e eeuw). Het museum toont zandstenen figuren van deze kunstenaar, eveneens afkomstig uit de Onze-Lieve-Vrouwekerk, die tijdens de beeldenstorm van 1606 in opdracht van de Hessische landgraaf Moritz de Geleerde werden verwijderd en gedeeltelijk verminkt (vernield).

Meer informatie over het museum vindt u hier:
Museum in het klooster in Frankenberg (Eder) - Ederbergland Toeristenvereniging +
Museum in het klooster | District Waldeck-Frankenberg